﷽
Bismilahi Rrahmâni Rrahîm
Himalajet
O Himalaje! O ledhe të tokës së Indisë!
Tue u përkulë, kupa qiellore puth ballin tuej
Ju nuk jepni shenjë se doni me u plakë
Ju jeni të reja në ndrrimin e ditës me natë
Në Tur të Sinait, Kelimi1 dëshmoi veç nji ndriçim
Për synin e mprehtë, i krejt madhështisë së Zotit ju jeni rrëzëllim
Për synin e fjetun ju jeni veçse nji vargmal
E në të vërtetë ledhe të Indisë jeni, tanët rojtarë
Ju jeni divani2 që qiellin ka për varg të parë
Ju e udhëhiqni në vetminë e halvetit shpirtnor, njat insân
Bora në maje ju ka stolisë me turbanin e nderit3
Që përqesh kunoren e krejt rruzull-ndriçuesit, diellit
Lashtësia asht vetëm nji çast i moshës tuej t’shtyeme
(Ku) Re të zeza kanë ngritë çadrat në luginat e vyeme
Majat tueja janë po aq të hijshme sa të Plejadave bukuri
Ndonëse qëndroni në tokë, keni për odë të qiellit pafundësi
Kroni në gjinin tand asht si nji pasqyrë e vrullshme në brendi
Që flladin e lehtë e përdor si shami të tij
Nga rrufeja në majën e malit venduem
Dora e reve i dha nji fshikullimë kalit që ecë shtruem
O Himalaje! A nuk jeni si nji skenë teatri
Kurdisun prej dorës së natyrës, për elementet e saj?
Oh! Si lëkundet reja, në gazmend të pamatë
Reja shpejton, si nji i çliruem vargonjsh elefant
Puhiza e butë mëngjesore sillet si nji djep
Çdo syth luleje po kalamendet si i dehun në ekzistencë
Heshtja e sythit thotë përmes gjuhës së petalit
“S’e kam përjetuar kurrë shkuljen prej dorës së kopshtarit”
“Vetë heshtja po rrëfen historinë time
Qoshku i qetë i vetmisë së natyrës, asht oda ime
Prroni po zbret me melodi prej majës së malit
Tue i vue në siklet burimet e Tesnimit dhe Keutherit4
Sikur i difton nji pasqyrë bukurisë së natyrës serbes
Që herë vozit e herë dredhon prej shkambit vue përmes
Në kalim luaj orkestrën e së bukurës muzikë
O shtegtar! Zemra e rrok tanden lirikë
Kur xhani5 i mbramjes valëvitë flokët e saj të gjatë
Zani i burimeve e ngashënjen zemrën e ngratë
Ajo bukuri e heshtjes së mbramjes, që i len krejt fjalët në hijë
Ajo gjendje e soditjes në heshtje, që ia kalon të pemëve bukuri
Ajo bukuri e muzgut që në hapësirën e malit dridhet
Në mollëzat tueja, shumë hijshëm kjo ngjyrë e kuqe shihet
O Himalaje! Na rrëfeni disa histori të kohës
Kur luginat tueja u banë bujtës të paraardhësve të Njeriut6
Na rrëfeni diçka për jetën pa lajle-lule
Që nuk ish përlye me bojën e stërhollimit
O imagjinatë! N’ato agime e vigjilje më kthe pas disa hapa
O peripecina të kohës! Shpejtoni, kthehuni prapa!
________
1. (këtu. Ndigjuesi) I referohet profetit Musa (Moisiut) a.s. i cili në traditën islame njihet me titullin Kelimullah (fjalë për fjalë ‘ai të cilit i foli Zoti’) dhe shumë prej mrekullive hyjnore iu banë të dituna në Tur të malit Sina: ku Zoti i foli drejtpërdrejt atij; i shpalli 10 urdhnesat; rrafshoi kodrën përballë profetit përmes manifestimit të madhështisë së Tij pasi Musai a.s. kërkoi ta shihte Atë (shiko Kuranin 7:143).
2. Divani asht nji vepër ku përmblidhen poezitë e nji autori, kryesisht zhanri i gazeleve apo kasideve. Në traditën letrare islame (arabe, perse, osmane etj.) zhanri karakterizohet nga poezia lirike dhe paraqitet si nji formë tejet simbolike e artit.
3. Në institucionet e arsimit të lartë në botën islame, pas përfundimit të studimeve, studenti pajisej me një turban në shenjë nderimi (insignia) për shkallën e tij diturore. Diçka e ngjashme simbolikisht, asht kapelja jonë e diplomimit.
4. Emrat e dy burimeve që gjenden në xhennet.
5. Në origjinal ‘Lejla’. Lejla asht emërtimi proverbial për të dashurin/dashurën në letërsinë arabe, perse dhe urdu. Etimologjikisht rranja e emrit do të thotë ‘natë’ ose ‘terr’ në gjuhët semitike, por në botëkuptimin sufist përdoret shpeshherë si nji metaforë për ‘dritën’. Atë se çka buron nga fshehtësia e mbramjes, dritë që gjendet në thellësi (terrin, t’panjohunën) të zemrës.
6. Këtu i referohet lashtësisë së Himalajeve. Kashmiri, rajoni i Indisë subkontinentale ku ndodhen Himalajet, besohet të jetë popullue në epokën e qytetërimit të ‘Luginës Hinduse’ gjatë mijëvjeçarit të tretë para Krishtit. Gjithashtu besohet që filosofët arjanë i shkruan “Vedat” në vetminë e Himalajeve.
Përkthyem prej anglishtes nga Don Mehaj. Poezia asht pjesë e vëllimit poetik “Zilja e Karvanit” (Bang-i Dara) botuem në gjuhën urdu në vitin 1924 nga ati shpirtëror i Pakistanit, nji prej figurave ma të shqueme intelektuale të Lindjes e Perëndimit në shekullin e XX-të, zotëri Muhammed Ikball (1877 – 1938).